WIELKOPOLANIE NA KRESACH

W tym roku tematem Dni Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich będą Wielkopolanie na Kresach. Teraz: trochę Wielkopolski na Kresach.

W książce „Wołków-Kołczyn. Dzieje parafii i parafian – napisanej przez Jana Minorowicza  (2004) zawarta jest też broszura   wydana wcześniej (1937) przez ks Józafata Giszczyńskiego, proboszcza parafii rzymsko-katolickiej w Wołkowie (pow. Lwów).

I w tej to broszurce czytamy: „Za króla Kazimierza Wielkiego ziemia czerwieńska tj. lwowsko-halicka w roku 1366 wróciła do Polski (…). W pierścieniu Lwowa nad rzeczkami Pełtwią i Żuberką,  na urodzajnej – lecz niezaludnionej – ziemi kresowej osiedlił (król) rodziny przybyłe z Wielkopolski. Powstałe kolonie przybierały nazwy te same, które miały te miejscowości, z których osadnicy pochodzili, również kościołom, które stawiali na nowej ziemi nadawali tytuł patrona miejscowości rodzinnych.

Z południowych powiatów ziemi Wielkopolski w roku 1369 osiedliły się nad Żuberką dwie kolonie: Krotoszyn i Wołków. Te dwie osady polskie dzieli wieś czysto ruska Żyrawka, która o wiele później na ziemi królewskiej z jeńców tatarskich osiadła. Mimo, iż  Krotoszyn graniczy z tą ruską wsią, pozostał on do dziś dnia czysto polski.

Wieś Wołków zaś podarował skarb królewski łowczemu ziemi halickiej panu Kurdwanowskiemu.”

 

Wanda Butowska

 

W: Ks. Józafat Giszczyński, Jan Minorowicz – „Wołków-Kołczyn. Dzieje parafii i parafian”. Lwów 1937/Gorzów-Kołczyn 2004. Biblioteczka Nadwarciańskiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego  nr 15.

XV DNI LWOWA I KRESÓW W POZNANIU

4 stycznia 2012 r. na zebraniu Zarządu Oddziału przedstawiony został program XV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu. Temat: „Wielkopolanie Kresom – Wzajemne relacje, udział Wielkopolan w życiu naukowym i kulturalnym Lwowa i Kresów”.  Planowany ramowy program przedstawia się następująco:

– Wystawa w hallu Urzędu Wojewódzkiego

– Prelekcja zaproszonego gościa w Domu Polonii

– Uroczysta inauguracja Dni Lwowa i Kresów w Urzędzie Miasta Poznania

– Msza św. za pomordowanych i poległych na Kresach oraz za członków poznańskiego Oddziału TML i KPW

– Piknik lwowski na Starym Rynku lub na stadionie

– Biesiada w Restauracji Kresowej

– Mecz piłki nożnej Pogoń Lwów z Wartą Poznań

– Koncert zespołu kresowego w Lesznie

Dni Lwowa i Kresów planowane są na 15-16 września. W ramach uroczystości odbędą się trzy koncerty Wojciecha Habeli z Krakowa: podczas inauguracji, w Restauracji „Meridian” i w Restauracji Kresowej oraz  zespołu „Vivaty” na Starym Rynku lub stadionie. Opublikowane zostaną okolicznościowe wydawnictwa. Wszystkie punkty programu znajdują się obecnie w sferze szczegółowych opracowań.

Nasze przedsięwzięcia zależne są od możliwości finansowych. Staramy się o pozyskanie środków od „dobrodziejów”. Mamy nadzieję, że uda nam się  zdobyć pieniądze na pokrycie kosztów imprez, przyjazd artystów itp. Wszystkich, którzy chcieli by w tej materii nam pomóc prosimy o kontakt.

Stanisław Sławomir Nicieja laureatem wyróżnienia statuetką Lwa „Semper Fidelis” w 2011 roku.

                                               

 

Podczas tegorocznych XIV Dni Lwowa i Kresów Płd.-Wsch. w Poznaniu, wyróżnienie Statuetką Lwa ?Semper Fidelis? otrzymał Prof. Stanisław Sławomir Nicieja.

Prof. dr hab. Stanisław Sławomir Nicieja urodził się 4 października 1948 r. w Strzegomiu na Dolnym Śląsku. Jest historykiem. Studiował na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu, tam też obronił pracę doktorską, habilitował się i otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Po przekształceniu Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Uniwersytet Opolski, w latach 1996-2002 oraz 2005-2008, pełnił funkcję rektora tej uczelni. Równocześnie prof. Nicieja uczestniczył w pracach wielu komisji, komitetów i rad, m. in. był członkiem Polsko-Ukraińskiej Komisji ds. Renowacji Cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie, zespołu Odbudowy Cmentarza Orląt Lwowskich i Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Chociaż nie posiada korzeni kresowych, prof. Stanisław Sławomir Nicieja należy do najwybitniejszych znawców dziejów Ziem Wschodnich II Rzeczypospolitej, oraz jest autorem bądź współautorem wielu publikacji książkowych i filmów na temat ich dziejów. Swoje zainteresowanie Kresami Płd.-Wsch. zawdzięcza Profesor przypadkowemu, jeśli można tak powiedzieć, pobytowi we Lwowie w 1978 r. Wtedy to, zapewne pod wpływem szczególnego genius loci tego miasta, rozbudziło się w nim uczucie, które nakazało mu badać przeszłość Lwowa, a z czasem także innych miejscowości kresowych. W 1981 r., przebywając we Lwowie na stypendium naukowym, poszedł na zapuszczony, ulegający dewastacji, cmentarz Łyczakowski. Tam zrozumiał, jak bezcenne dla polskiej historii i kultury, jest to miejsce. Odtąd, przez szereg lat gromadził materiały dotyczące tego cmentarza i spoczywających na nim ludzi. W latach 1983-86 prof. Nicieja publikował w miesięczniku ?Opole? serię szkiców pt. Dzieje łyczakowskiej nekropolii, a w 1988 r wydał książkę ?Cmentarz Łyczakowski we Lwowie?, która natychmiast stała się bestsellerem i rozeszła się szybko w wielu tysiącach egzemplarzy. Ogółem prof. Nicieja napisał kilkanaście książek i ponad 400 artykułów historycznych, których lwia część traktuje o wydarzeniach z przeszłości Kresów.

Przy współpracy z śp. Jerzym Janickim, prof. Nicieja tworzył cykl  filmów o twierdzach kresowych Rzeczypospolitej, a następnie opublikował książkę im poświęconą. Spośród publikacji Profesora poświęconych Kresom, pragnę wymienić jeszcze następujące: – „Cmentarz Obrońców Lwowa”, ” Łyczaków ? dzielnica za Styksem”,  „Tam gdzie lwowskie śpią Orlęta”,  „Kresowe Trójmiasto (Truskawiec ? Drohobycz ? Borysław)”, oraz  „Lwów. Ogród snu i pamięci” – dzieje Cmentarza Łyczakowskiego i ludzi tam spoczywających w latach 1786-2010.

Spośród filmów o Kresach, których współautorem jest Profesor, chcę jeszcze wymienić: – Orlęta Lwowskie, – Snem wiecznym we Lwowie i Zadwórze ? polskie Termopile.                Prof. Nicieja opublikował również liczne artykuły w wielu czasopismach krajowych i zagranicznych, m. in. w Dziejach Najnowszych, Przeglądzie Wschodnim czy w Zeszytach Historycznych. Jest też laureatem szeregu nagród. Obok nieżyjących już Witolda Szolginii i Jerzego Janickiego, prof. Nicieja jest jednym z najbardziej zasłużonych dla utrwalania pamięci o Lwowie i Kresach Płd.-Wsch. autorów.

 

XIV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu to już historia….

W dniach 9-11 września 2011 r. po raz 14. w Poznaniu świętowano  Dni Lwowa i Kresów. Obchody rozpoczęła wystawa i prelekcja dr Bartłomieja Wróblewskiego pt.: „Gaudeamus igitur… uczeni, żołnierze, birbanci – o korporacjach akademickich w Poznaniu i Lwowie w dwudziestoleciu międzywojennym”. Wystawę przygotował Jarosław Lebiedź z Korporacji „MASOVIA”.

W sobotę  gościliśmy megagwiazdę profesora dr hab Stanisława Nicieję, który w Domu Polonii – Wspólnota Polska na Starym Rynku zaprezentował film poświęcony Cmentarzowi Łyczakowskiemu we Lwowie. Prelekcji towarzyszyła fascynująca gawęda profesora, w trakcie której przywołał cudowne wspomnienia zapomnianych Kresów, a zwłaszcza Cmentarza Łyczakowskiego. Po prelekcji znaczna część słuchaczy zafascynowanych gawędą Profesora zakupiło znakomita książkę „Cmentarz Łyczakowski we Lwowie 1786-1986” z dedykacją autora.

Oficjalne otwarcie DNI LWOWA miało miejsce w Sali Białej Urzędu Miasta Poznania; w części oficjalnej Iwo Werschler wygłosił laudację poświęconą profesorowi Nicieji, po czym Prezes Towarzystwa mgr Bożena Łączkowska wręczyła Wyróżnionemu za całokształt działań na rzecz Kresów statuetkę Lwa „Semper Fidelis” nadawaną corocznie przez Zarząd Poznańskiego Oddziału Towarzystwa.

DSC
Prezes Bożena Łączkowska otwiera część oficjalną.Wręczenie statuetki lwa „Semper Fidelis” prof. St. Nicieji
DSC
Przemówienie tegorocznego laureata „Semper Fidelis”

Profesor mimo że nie pochodzi z Kresów, to pokochał Je do tego stopnia, że całą swą pracę i życie podporządkował pasji popularyzacji Kresów, pokazywaniu  piękna  miast, świątyń i cmentarzy oraz grobów. Już potwierdziła się teza, że  część  opisanych i sfotografowanych, lecz niszczejących oraz dewastowanych zabytków przetrwa wyłącznie w Jego książkach.

Dorobek  Profesora jest imponujący. W latach 1989-1993 był członkiem Polsko-Ukraińskiej Komisji do spraw Renowacji Cmentarza Łyczakowskiego, a od 1993 r. był członkiem zespołu Odbudowy cmentarza Orląt we Lwowie.  W latach 1996 – 2002 był rektorem Uniwersytetu Opolskiego, wypromował 7 doktorów. Napisał 10 książek, oraz  jest współautorem 6-ciu filmów w tym między innymi „Orlęta Lwowskie” , „Snem wiecznym we Lwowie”, „Muzy Lwowa”, oraz „Zadwórze – polskie Termopile”.  Do Jego osiągnięć Opolanie zaliczają między innymi remont zdewastowanego klasztoru dominikańskiego w Opolu i przekształcenie go w Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego, powstanie Collegium Pedagogicum oraz domu studenta „Niechcic”. Opolanie nazywają go Kazimierzem Wielkim Opola.

Z kolei wręczono złote odznaki zasłużonym członkom Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich nadane przez Zarząd Główny we Wrocławiu. Złotą otrzymali między innymi: znakomity historyk poznański  dr Marek  Rezler – autor licznych publikacji historycznych, współprowadzący program „Spacerkiem po Poznaniu” w telewizji WTK, mgr inż. Zbigniew Maurycy Kowalski  – kombatant AK oraz  Kawaler Orderu „Polonia Mater Nostra Est”, oraz  dyrektor gimnazjum im. Orląt Lwowskich w Poznaniu pani mgr Helena Paszkiewicz.

DSC
Wręczenie honorowej odznaki TMLiKPW

Po części oficjalnej nastąpiła część artystyczna w której wystąpił zespół  Sześć Złotych ze Lwowa. Zespołem kieruje Marek Gierczak który w wieku 13 lat został organistą, jest absolwentem Akademii  Muzycznej we Lwowie. Pozostałą część imprezy uświetnił zespół Tyligentne Batiary z Bytomia. Zespołem kieruje Adam Żurawski grający w kabarecie rolę legendarnego lwowskiego Tońka.

DSC
Występ zespołu „6 złotych” ze Lwowa

DSC

DSC

Niedzielne obchody Dni Lwowa i Kresów rozpoczęły się mszą św. w Bazylice Kolegiackiej  (Farze) w intencji zamordowanych i zmarłych Polaków na dawnych Kresach Polski, oraz  członków Towarzystwa. W mszy świętej wziął udział poczet sztandarowy  Gimnazjum im. Orląt Lwowskich. Oprawę dźwiękową Mszy Św. uświetnił Marek Gierczak który zachwycił swoim głosem, oraz grą na zabytkowych organach Friedricha Ladegasta. W partiach wokalnych wystąpiła solistka Dianą Pipasz, która wspaniale zaśpiewała pieśń  Ave Maryja.Przy okazji warto posłuchać wspaniałych organów Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy która znane jest pod nazwą Bazylika Kolegiacka. Warto obejrzeć ten cudowny zabytek, posłuchać wspaniałych koncertów organowych lub zakupić płyty z cudowną muzyką organową  muzyką organową.

DSC
Marek Gierczak gra na organach poznańskiej Fary, obok solistka Diana Pipasz.

Po mszy św. w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu otwarto wystawę malarstwa kresowego. Wystawę otworzył  prof. Władysław Maławski z Lwowskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych. Wystawę możemy zwiedzać do 22 września. Dochód ze sprzedaży wystawionych obrazów wspomaga  lwowskich artystów o polskich korzeniach.

IMG
Mieczysław Maławski – Prezes Lwowskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych „Własna Strzecha”

DSC

Niedzielny Piknik Lwowski na Starym Rynku cieszył się dużym powodzeniem. Zabawiały publiczność zaproszone  zespoły „Sześć Złotych” oraz „Tyligentne Batiary”; sprzedawano  również ich nagrania. Restauracja „Kresowa” przygotowała dla gości smaczny barszcz oraz litewskie cepeliny.

Część gości odwiedziła nasze stoiska  mimo że przybyli na Stary Rynek na  „Święto mięs Polski”, na którym miała powstać najdłuższa kiełbasa o długości 550 metrów. Zasłuchani we lwowskie melodie  nie zauważyliśmy, czy rekord został pobity.

Cudowny, jakby „wyjęty ze środka lata” dzień spowodował, że część biesiadników przeniosła się wraz z artystami ze Starego Rynku do restauracji Meridian na Sołaczu, by pozostać w kresowym  nastroju na resztę dnia. Widzów było tak dużo, że dla spóźnialskich pozostały tylko miejsca stojące. Lwowscy i bytomscy artyści swą kresową muzyką oraz skeczami Szczepka i Tońka spowodowali, że słuchaczom wydawało się, że słuchają koncertu w Parku Stryjskim we Lwowie. Park ten powstał w 1879 r na terenie zrujnowanego cmentarza i przyległych do niego działek.

Dziękujemy uczestnikom  Dni Lwowa i Kresów za udział w obchodach, a poznańskich sympatyków Kresów  zapraszamy w każdą środę w godz 16 – 18 do CK Zamek pok. 336 III piętro.

Zespół „Sześć Złotych” na zakończenie Dni Lwowa i Kresów odwiedził Leszno, gdzie w przepełnionej sali Domu Kultury zaprezentował swój wspaniały program.

Tą patriotyczną podróż w klimaty kresowe odbyliśmy dzięki mecenatowi miasta Poznania, Urzędu Wojewódzkiego i Marszałkowskiego w Poznaniu oraz patronatom medialnym radia  Emaus, radia Merkury,  TV WTK, Głosu Wielkopolskiego, Przewodnikowi Katolickiemu i portalowi epoznan.pl.

Dziękujemy również sponsorom – Wyższej Szkole Hotelarstwa i Gastronomii, Bankowi Kasa Stefczyka oraz Zakładowi Poligraficznemu Jean Marc.

Władek

 

XIV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu

Już za kilka dni rozpoczynają sie XIV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu.

Ja już od wielu lat przypadają w drugą sobotę i niedzielę września.

Tegoroczne Dni Lwowa i kresów organizowane sa pod hasłem  ” Lwowskie Malarstwo”.

 

 

Na XIV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu w dniach 10 i 11 09.2011 roku zaprasza Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Poznaniu

Piątek – 9.09.2011

Godz 17.00

Wystawa i prelekcja n.t. ?Lwowskie i poznańskie Korporacje Akademickie? prowadz. dr Bartłomiej Wróblewski – Hall Collegium Maius UAM ul. Fredry 10

Sobota – 10.09.2011

Godz 11.00

Prelekcja prof. Dr hab. St. Niciei n.t.: „Lwów – ogród snu i pamięci” historia Cmentarza Łyczakowskiego? ? Dom Polonii ? Poznań Stary Rynek 51

Godz. 17.00

Uroczysta Inauguracja XIV Dni Lwowa i Kresów w Poznaniu ? Wręczenie statuetki Lwa ?Semper Fidelis?, występy zespołów: ?Sześć Złotych? (Lwów) i ?Tyligentne Batiary? (Bytom) – Sala Biała Urzędu Miejskiego Miasta Poznania ? Plac Kolegiacki 17

Godz. 20.00

Biesiada Kresowa w Restauracji Kresowej – ul. Kwiatowa 2 (bon konsumpc. 30,- zł)

Niedziela – 11.09.2011

Godz. 9.00

Msza Św. w int. zmarłych i pomordowanych na dawnych Kresach Polski oraz za członków Poznańskiego Oddziału TMLiKPW – Bazylika Kolegiacka (Fara) ? ul. Klasztorna 11

Godz. 10.00

Otwarcie wystawy malarstwa kresowego ?Zauroczeni Kresami? oraz prelekcja prof. Mieczysława Maławskiego ze Lwowa ? Dziedziniec Muzeum Archeologicznego ul. Wodna 27

Godz. 11.30

?Piknik Lwowski? Stary Rynek przed Muzeum Wojskowym. Występy zespołów: ?Sześć Złotych? oraz Tyligentne Batiary? – Stoisko z potrawami Kresowymi Restauracji KRESOWA

Godz. 17.00

Spotkanie sympatyków Lwowa na Sołaczu ? restauracja ?Meridian? ul. Litewska 22 Jerzy Garniewicz oraz ?Tyligentne Batiaty?

Godz. 20.00

Biesiada w Restauracji Kresowej ul. Kwiatowa 2 ( bon konsumpcyjny 30,- zł)

Poniedziałek – 12.09.2011

Godz. 17.00

Koncert zespołu ?Sześć Złotych? w Lesznie ? Dom Kultury ul. Bolesława Chrobrego 3a.